قسمت سوم
‏ ‏
مکان پرورش قارچ ‏
تفلید از طبیعت امری است که همواره در انتخاب مکان پرورش قارچ راهگشا خواهد بود و هر چه بتوان به محیط رشد ‏طبیعی قارچها نزدیک گردید و واحد تولیدی را در آنجا بنا نمود به موفقیت بیشتر نزدیک شده ایم . لذا باید ملاحظه نمود ‏که در شرایط طبیعی قارچها در کجا رشد میکنند و محیط های مرطوب ، خنک و سالم بهترین مکان جهت انتخاب ‏میباشند . لذا از لحاظ تامین رطوبت تا حدودی دما ، حاشیه دریای خزر و جنگلهای اطراف آن انتخاب مناسبی خواهند ‏بود . در استان اصفهان حاشیه زاینده رود ظرایط اقلمیمی مناسبی خواهد داشت . چون که هم از نظر آب و هوایی ایده ‏آل میباشند و چون شالی کاری در این مناطق انجام میگیرد وجود کاه و کلش فراوان و ارزان برنج بستر کشت مناسبی ‏فراهم خواهد آورد . هر چند که پرورش قارچ درون محیط سر بسته صورت میپذیرد و درون سالن میتوان به طور ‏مصنوعی شرایط ایده آل را ایجاد نمود ولی به صرف انرژی نیاز خواهد داشت تا رطوبت ، دما و تهویه مناسب را ایجاد ‏نمود و همیشه باید در نظر داشت که شرایط بهینه ایجاد شده به طور مصنوعی به هر حال متفاوت با شرایط طبیعی ایده ‏آل خواهد بود . در وسط کویر لوت نیز درون سالنهای مجهز و با امکانات پیشرفته نیز میتوان شرایط مصنوعی و ‏مناسب رشد قارچ را ایجاد نمود ولی باید در نظر داشت که چقدر انرژی صرف ایجاد این شرایط میگردد و آیا چقدر ‏صرف اقتصادی کار را کاهش میدهد؟ و چقدر کیفیت کار را پایین می آورد لذا هر چه بتوان به کاهش محیط ای بکر و ‏طبیعی با آب و هوایی مرطوب و معتدل و اقلیم مناسب نزدیک شد و واحد تولیدی را در آنجا احداث نمود بر کیفیت و ‏کمیت کار افزوده میگردد و صرفه اقتصادی مجموعه افزایش خواهد یافت . ‏
پس از حصول اطمینان از آب سالم مکان مورد نظر و انجام آزمایشات تجزیه آب باید اقدام به ایجاد ساختمانهای مربوطه ‏نمود . تولید قارچ درون سالنهای پلاستیکی و ساختمانهای ایجاد شده با مصالح ساختمانی امکان پذیر است که هر کدام از ‏این دو روش محاسن و معایب خاص خود را دارا میباشد و این تولید کننده است که بر اساس توان اقتصادی و امکانات ‏موجود یکی را انتخاب میکند . ‏
سالنهای پلاستیکی ‏
ایجاد گلخانه های پلاستیکی به سبب هزینه اولیه کم جهت احداث ، دارای مزیت میباشند . همچنین به دلیل اینکه در ‏زمستان با اندک نور خورشید گرم خواهند شد و رطوبت را درون خود به خوبی محبوس میکنند مورد توجه میباشند ولی ‏فرسوده شدن سریع و عدم عایقبندی مناسب از معایب این روش میباشد . البته جهت افزایش میزان عایقبندی جدارها ‏میتوان تمهیداتی اعمال نمود . مثلا یک پوشش دو لایه از پلاستیک که ما بین آن پوشال برنج قرار گرفته باشد توصیه ‏میشود این کار علاوه بر عایق نمودن جدارها از برخورد مستقیم نور خورشید به کمپوست ها و از بین بردن قارچها ‏جلوگیری میکند. امتیاز خوب این روش تامین رطوبت درون محیط پرورش به سادگی و عدم زایل شدن رطوبت میباشد ‏‏. لذا چنانچه سرمایه اولیه جهت احداث ساختمانهای گرانقیمت در دسترس نباشد جهت شروع ، سالنهای پلاستیکی قابل ‏توصیه می باشند . ‏

سالنهای ایجاد شده با مصالح ساختمانی ‏
جهت ایجاد یک واحد تولیدی قارچ صدفی به صورت مجهز قسمتهای زیر مورد نیاز است : ‏
الف – آزمایشگاه تولید بذر ‏
ب – انبار ذخیره کاه و کلش ‏
ج – سالن کشت ‏
د – سالن انتظار ‏

قسمت چهارم
‏ ‏
آزمایشگاه تولید بذر ‏
‏- یک آزمایشگاه به دستگاهها عمده زیر نیازمند خواهد بود : ‏
‏1 – انکوباتور ‏
‏2 – اتو کلاو ‏
‏3 – هود میکروبیولوژی ‏
‏4 – یخچال صنعتی ‏

البته وسایل دیگری نیز مورد نیاز میباشد که عبارتند از : چراغ آزمایشگاه ، دیگ اجاق گاز جهت جوشاندن غلات ، ‏قفسه جهت طبقه بندی ، ظروف آزمایشگاهی و . . . ‏
یک واحد تولید قارچ در صورتی موفقیت خود را تضمین خواهند نمود که بذر مورد نیازش را بتواند تولید کند ، چون ‏هیچ گونه ضمانت دائمی از بابت بذرهای خریداری شده از بیرون وجود ندارد . لذا توصیه میگردد قبل از هر کار به ‏ایجاد یک آزمایشگاه تولید بذر اقدام گردد تا واحد تولیدی در مراحل بعدی با مشکل مواجه نگردد . بسیار مشاهده گردیده ‏است که تولید کنندگان زیادی از این نظر ضررهای هنگفتی متحمل گردیده اند . چنانچه انکوباتور در دسترس نباشد ، ‏میتوان یک اطاق کاشی کاری و قفسه بندی شده و کاملا بهداشتی را جهت این کار انتخاب نمود . لازم است این اطاق ‏قبلا کف و دیوارها و حتی سقفش کاشی یا سرامیک شده باشد و کاملا صاف و قابل شستشو و ضد عفونی باشد که بعد از ‏قفسه بندی آن را میشویند و ضد عفونی مینمایند و به عنوان یک انکوباتور بزرگ از آن استفاده میکنند. فقط کافی است ‏دمای درون آن 25 درجه سانتیگراد نگهداری گردد . اتوکلاو و هود میکروبیولوژی و یخچال صنعتی جزء ضروریات ‏است که باید تهیه گردند . یک آزمایشگاه از قسمتهای زیر تشکیل شده است . ‏
‏1 – اتاق تلقیح ‏
‏2 – اتاق انکوباتور ‏
‏3 – اتاق آماده سازی بذور غلات ‏

در اطاق آماده سازی بذور غلات را پس از جوشاندن درون دیگ جوش ، روی میزهای مخصوص ریخته و با اضافه ‏کردن پودر سنگ گچ و کربنات کلسیم دما و رطوبت آن را تنظیم میکنند ، سپس درون کیسه های پلی اتیلن یا شیشه ‏های پیرکس ریخته و درب آن را با پنبه میبندند و در اتوکلاو میگذارند . پس از اتوکلاو کردن منتظر میمانند تا دمای آن ‏پایین بیاید . سپس این کیسه ها را درون اتاق تلقیح برده و زیر هود میکروبیولوژی و تحت شرایط استریل میسیلیوم های ‏پرورشی قارچ مورد نظر را به آن اضافه میکنند . سپس سریعا درب آن را توسط پنبه مسدود نموده و به اتاق انکوباتور ‏منتقل مینمایند . آن را در دمای 25 درجه سانتیگراد به مدت 7 تا 12 روز نگهداری میکنند ، پس از سفید شدن کامل ‏کیسه توسط میسیلیوم قارچ، اسپان آماده کشت میباشد . حال چنانچه چند روزی امکان انتقال این اسپان بر روی بستر ‏کشت موجود نباشد ، میتوان آن را درون یخچال نگهداری نمود . باید در نظر داشت هر چه زودتر این اسپان تولید شده ‏مصرف شود بهتر خواهد بود . ‏

‏ ‏
قسمت پنجم
‏ ‏
ب – انبار ذخیره کاه و کلش ‏
جمع آوری و ذخیره سازی کاه و کلش در فصل برداشت غلات به خاطر قیمت پایین امری ضروری می باشد و جهت ‏نگهداری و حراست از آنها داشتن انبار بزرگ و مطمئن اجتناب ناپذیر میباشد . کاه و کلش نباید در معرض باد و باران ‏قرار گیرند . زمانی که سلولز کاه و کلش در تماس با رطوبت قرار گیرد ، سایر قارچها و میکروارگانیسمها شروع به ‏تجزیه آنها میکنند و در نتیجه مواد غذایی مورد استفاده قارچ پرورشی را از دسترس خارج میکنند . ‏
انبار ایجاد شده باید طوری طراحی شود که نسبت به آتش سوزی احتمالی نیز ایمنی بالایی داشته باشد و قابلیت نگهداری ‏کاه و کلش مصرف یکسال را داشته باشد . ‏

ج – سالن کشت ‏
این سالن محوطه ای است که کاه و کلش ضد عفونی شده درون آن آورده شده و پس از تنظیم دما و رطوبت آن ، با ‏اسپان مخلوط میگردد و درون کیسه ها یا جعبه های کشت ریخته میشوند . به خاطر حساسیت کار لازم است این سالن ‏قابل ضد عفونی باشد و کاملا سر بسته و هوای ورودی و خروجی آن قابل کنترل باشد .‏
سطوح کف ، دیوارها و سقف بهتر است صیقلی و بدون خلل و فرج و قابل شستشو و ضد عفونی باشد . قبل از هر ‏کشت لازم است تمام قسمتنهای آن به خوبی شستشو گردد ، به صورتی که بقایای کاه و کلش کشت قبلی درون آن باقی ‏نماند و حتی الامکان از وسایلی چوبی و هر آنچه که دارای سلولز باشد در ساخت آن استفاده نگردد و چنانچه وسایلی از ‏این جنس درون آن میباشد خارج گردد . چون به مرور زمان و به علت وجود رطوبت دائمی ، منبعی برای رشد ‏قارچهای رقیب و بیماریزا خواهند شد و در دراز مدت باعث آلودگی کمپوست ها میگردند . چنانچه دیوارها و سقف از ‏کاشی یا سرامیک باشند اطمینان دوچندانی حاصل خواهد شد و کف نیز باید دارای شیب ملایم باشد تا آب اضافی ‏کمپوستها و آب حاصل از شستشو به راحتی خارج گردد . ‏
پس از شستن تمام سالن توسط سموم قارچ کش بنومیل یا کار بندازیم به مدت 24 ساعت درب و منافذ آن را میبندیم ،سپ ‏با انجام یک تهویه چند ساعته آماده کشت میباشد . برای ضد عفونی د صورت تمایل از سم فرمالین نیز میتوان استفاده ‏نمود . ‏
کاه و کلش ضدعفونی شده پس از ورود به این سالن بر روی میز کشت ( میزی است فلزی به ارتفاع یک متر و ‏عرض 5/1 – 1 متر و طول دلخواه که بر روی ان یک توری فلزی کشیده شده است ) ، پهن میگردد تا آب اضافی آن ‏از طریق سوراخهای توری خارج گردد و توسط یک دستگاه هواساز یا فن کوچک که در یبک طرف میز نصب گردیده ‏است ، رطوبت و دمای ان را تنظیم مینمایند . ( در صورت در اختیار نبودن هواساز از یک پنکه خانگی نیز میتوان ‏استفاده نمود ) و دمای مناسب کشت 25 درجه سانتیگراد و رطوبت مناسب کشت 75 % میباشد . تعیین دما به راحتی ‏توسط یک دماسنج که درون کاه و کلش قرار میدهند امکان پذیرمیباشد ولی جهت تعیین رطوبت به طور دقیق به یک ‏رطوبت سنج دیجیتال و سنسور حساس مخصوص نیاز میباشد و چون معمولا افراد چنین وسیله ای در اختیار داترند در ‏اثر کار زیاد و تجربه به طور تخمینی میتوان آن را تعیین نمود ، جهت تعیین رطوبت به طور دستی و تخمینی به ‏صورت زیر عمل میکنیم . ‏
یک مقداری کاه و کلش را در مشت خود گرفته و تا حدودی فشار میدهیم ، چنانچه چند قطره اب از لابلای انگشتان ‏دست خارج گردید به طور تخمینی رطوبت کاه و کلش 75 % خواهد بود . اگر آب کمتری خارج شد رطوبت آن کم ‏است و نیاز به آب دارد و چنانچه آب خارج شده از لابلای انگشتان حالت پیوسته داشت و قطره ای نبود رطوبت اضافی ‏دارد . ‏
بهتر است هنگامی که رطوبت کاه و کلش زیادتر از حد نرمال است با زیر و رو کردن آن و در معرض باد قرار دادن ‏در حین خنک کردن ان رطوبت اضافی را خارج نمود . ‏
بعد از تنظیم دما و رطوبت کاه و کلش اماده کشت و اضافه نمودن اسپان میباشد . تا درون کیسه ها یا قفسه ها ریخته ‏شود . ‏
لازم به ذکر است که پس از ورود کاه و کلش ضد عفونی شده به سالن کشت تا پایان عملیات کشت تمام درب و پنجره ها ‏بسته باشد و از ورود و خروج اضافی به این سالن جلوگیری گردد . چون اکثر آلودگیهای قارچی و کپکهای رقیب به ‏طور هوازاد انتشار می یابند و اسپروکیندهای آلوده کننده آنها از طریق هوا به راحتی منتقل میگردند و یک جریان هوای ‏آلوده کافی است تا هوای سالن کشت را آلوده نماید و چنانچه بتوان کمپوست را بدون آلودگی از این مرحله خارج نمود ‏موقفیت تولید بدیهی است . ‏
توجه : برای کسانی که به طور خانگی و سنتی کار میکنند ، به جای میز کشت از یک پلاستیک میتوان استفاده کنند به ‏طوری که پلاستیک را کف زمین پهن نموده و کاه و کلش ضد عفونی شده را روی آن میریزند و پس از تنظیم دما و ‏رطوبت آن کشت را انجام دهند . البته محیطی که این عمل را انجام میدهند لازم است سر بسته باشد و قبلا ضد عفونی ‏شده باشد . ‏

د – سالن انتظار ‏
مکانی است که دوره رشد رویشی قارچ درون ان طی میشود در این سالن کمپوست ها نزدیک به هم چیده میشوند و ‏چون قارچ در این مرحله به اکسیژن زیادی احتیاج ندارد . تهویه زیادی لازم ندارد . دمای آن معمولا چند درجه بالاتر ‏از دمای سالن پرورش میباشد و جهت بهره برداری بیشتر از مکان از این سالن استفاده میگردد . میتوان به طور فشرده ‏تعداد زیادی کمپوست درون آن قرار داد . در صورتی که رطوبت محیط نیز کم باشد . خسارت چندانی به قارچ وارد ‏نخواهد شد . بعضی از تولید کنندگان قارچ در واحدهای تولیدی خود دارای سالن انتظار میباشند و بعضی دیگر سالن ‏پرورش و سالن انتظارشان یکجا می باشد . ‏

‏ ‏
قسمت ششم
‏ ‏
روشهای کشت : ‏
با توجه به شرایط و امکانات و توانایی واحد تولیدی یکی از روشهای کشت را می توان انتخاب کرد . هر کدام از این ‏روشها دارای محاسن و معایبی میباشد . انواع روشهای کشت به شرح زیر می باشد : ‏
‏1 – کشت به صورت کپه ای ‏
‏2 – کشت به صورت جوی و پشته ‏
‏3 – کشت درون قفسه های توری پوشیده شده توسط پلاستیک ‏
‏4 – کشت برو روی میز ‏
‏5 – کشت درون پلاستیک ‏
‏6 – کشت بر روی میله استوانه ای ‏
‏7 – کشت درون جعبه های چوبی ‏
‏8 – کشت درون جعبه های پلاستیکی ‏
کشت درون پلاستیک : ‏
رایجترین روش بین تولیدکنندگان قارچ صدفی کشت درون پلاستیک میباشد . اندازه پلاستیکهای مورد استفاده 60 × ‏‏40 یا 80 × 60 سانتی متر میباشد که دربازار به نام پلاستیکهای آجلیلی معروف میباشند . بعضی از تولیدکنندگان ‏پلاستیکهای مزبور را قبل از کشت توسط سوند به قطر یک تا دو سانتی متر و به تعداد 50 تا 60 عدد ، جهت تهویه ‏قارچ و همچنین خروج قارچها به هنگام تشکیل ، سوراخ مینمایند و بعضی آنها را بدون سوراخ کردن کشت مینمایند و ‏بعد از قرار دادن درون سالن کشت 2 تا 4 سوراخ کف آنها ایجاد مینمایند تا آب اضافی کاه و کلش خارج گردد و یک ‏عدد سوراخ بالای پلاستیک ایجاد مینمایند و از روز سوم هر روز یک سوراخ به پلاستیک ایجاد مینمایند تا تهویه بهتر ‏صورت پذیرد و در آخر کار نیز قارچها از سوراخها قارچ شوند . ‏
میتوان در پایان رشد کامل میسیلیومها درون کاه و کلش و سفید شدن کامل ، پلاستیک را توسط تیغ تمیز برش داد و از ‏سطح بستر جدا نمود ، البته لازمه اینکار ایجاد محیط مرطوب با رطوبت نسبی 80 تا 90 % میباشد . هر چند که اگر ‏هیچگونه سوراخی بر روی پلاستیک ایجاد نشود قارچ رشد رویشی خود را انجام میدهن و پلاستیک سفید خواهد شد . ‏چون قارچ صدفی در مرحله رشد رویشی نیمه هوازی است و به اکسیژن زیادی نیاز ندارد و آن مقدار جزئی اکسیژن ‏نیز که نیاز دارد درون پلاستیک موجود است . فقط چنانچه آب کاه و کلش زیاد است و در ته پلاستیک جمع شده است ‏لازم است چند سوراخ در کف آن ایجاد گردد تا آب اضافی خارج گردد ، چون تجمع آب اضافی سبب گندیدن کاه و کلش ‏خواهد گردید . ‏
جهت سوراخ کردن پلاستیکها لازم است از تیغ ضد عفونی شده توسط الکل استفاده گردد تا آلودگی احتمالی وارد بستر ‏نگردد و همچنین محل سوراخ با پنبه آغشته به سم مالاتیون یا دیازینون 10 % پوشیده شود تا از تجمع مگسها و پشه ‏های ریزی که توسط بوی کمپوست جلب میگردند جلوگیری بعمل آید . ‏
جهت کشت > کاه و کلش ضد عفونی شده را بر روی میز مخصوص کشت یا پلاستیک پهن شده بر روی زمین می ‏ریزند تا دما و رطوبت آن مناسب گردد . ( این عمل را معمولا درون اطاق کشت انجام میدهند ) ‏
سپس به ارتفاع 20 سانتی متر کاه و کلش در ته پلاستیک ریخته و یک لایه بذر به آن اضافه مینمایند . بذر را معمولا ‏در اطراف پلاستیک میریزند چون قارچ به صورت شعاعی رشد میکند و وسط پلاستیک را خواهد پوشاند . سپس یک ‏لایه 20 سانتیمتر کاه و کلش و یک لایه بذر به آن اضافه میکنند و این عمل را تکرار میکنند تا پلاستیک پر گردد . ‏
لازم است لایه اول و آخر کاه و کلش را کمتر از دیگر لایه های کاه و کلش بریزند . ‏
چون در یک سمت آن بذر قرار گرفته است این عمل به رشد یکنواخت و سریعتر کمپوست کمک خواهد کرد .بعد از ‏اضافه کردن یک لایه کاه و کلش مقداری آن را فشار میدهند تا فاصله میان بذر و کاه و کلش را کاهش دهند و به ‏یکدیگر بچسبند و بذر بهتر بتواند رشد کند و پلاستیک کشت شده پس از بسته شدن درب آن توسط نخ ، قابل انتقال به ‏سالن پرورش میباشند . در سالن پرورش میتوان این پلاستیک را توسط نخهای بسته شده به سقف به صورت آویزان ‏قرار داد یا اینکه آن را بر روی طبقه های فلزی یا چوبی ایجاد شده به این منظور قرار داد . چنانچه به صورت آویزان ‏قرار دهیم . استفاده کمتری از فضا خواهیم نمود و اگر بر روی طبقه های مخصوص قرار دهیم استفاده بیشتری از فضا ‏خواهیم کرد ، ولی این کار مستلزم پرداخت هزینه اولیه ایجاد چنین طبقه هایی است . این طبقه ها از قوطی های فلزی ‏ساخته میشوند که به طول شش متر به موازات همدیگر به فاصله 30 سانتیمتر قرار گرفته اند.‏
نردبانهای مذکور را به فاصله 2 متر از یکدیگر قرار میدهند و قوطی های فلزی مذکور را بر روی پله های این ‏نردبانها قرار میدهند . تعداد طبقات یا پله ها نربدان بر اساس سقف سالن قابل افزایش میباشد . ولی معمولا 3 الی 4 ‏طبقه استفاده میکنند و پس از ساخت جهت جلوگیری از زنگ زدگی آنها را رنگ میکنند . کمپوست کشت شده را بر ‏روی حد فاصل قوطی های به موازات جوش خورده مذکور قرار میدهند و کمپوست ها را از یکدیگر 30 سانتیمتر ‏فاصله میدهند تا زمانی که محصول تولید شد، قارچها بتوانند رشد کنند و محصول دو کمپوست مجاور در یکدیگر تداخل ‏ننماید .‏
چنانچه از این روش استفاده شود ، سالن ظاهر زیبا و منظمی پیدا خواهد نمود و از فضا و مکان استفاده بهینه به عمل ‏خواهد آمد . ‏
در روش آویزان ، نخهایی از سقف به طرف پایین آویزان میکنند و کمپوست آماده شده را با نخ آویزان میکنند لازم است ‏محلی از سقف که نخ به آن آویزان میشود کاملا محکم باشد و توانایی تحمل وزن کمپوست را داشته باشد . همچنین ‏کمپوستی که جهت این روش تهیه میشود لازم است تمهیداتی بر روی آن جهت آویزان کردن اندیشیده شود . جهت این ‏امر دو تکه چوب یا فلز 30 سانتیمتری از وسط به طور عمود بر روی هم قرار میدهند و با نخ وسط انها را می بندند و ‏آن را از بیرون در ته پلاستیکی که قرار است کشت شود قرار میدهند و یک عدد نخ پلاستیکی محکم از ته پلاستیک به ‏این چوبها وصل میکنند و از وسط پلاستیک به بالا می آورند به طوری که این نخ در وسط پلاستیک قرار گرفته باشد و ‏اطراف آن را کمپوست احاطه کرده باشد . ‏
این نخ را میتوان درون سالن پرورش جهت آویزان کردن کمپوست استفاده نمود و پس از سفید شدن پلاستیک به راحتی ‏میتوان پلاستیک اطراف کمپوست با با تیغ تیز برید و جدا نمود و یاینکه اطراف پلاستیک را سوراخ نمود . ‏
روش دیگر آویزان کردن، قرار دادن نخ به صورت بعلاوه در بیرون پلاستیک پس از کشت کردن آن میباشد . البته در ‏این روش به علت قرار گرفتن نخ در اطراف پلاستیک نمیتوان آن را به راحتی و کامل جدا نمود ولی در صورتی که ‏هدف سوراخ نمودن کمپوست باشد میتوان از این راه نیز استفاده کرد ولی لازم است که در ته کمپوست چوبها یا فلزهای ‏توضیح داده شده در روش قبل را قرار داد . در روش قبل نخ از وسط کمپوست خارج میگردد ولی در این روش چهار ‏عدد نخ از چهار طرف کمپوست میگذرد و در بالای پلاستیک این چهار نخ به هم متصل شده و به سقف آویزان میگردند ‏‏. ‏
در روش کشت درون پلاستیک پس از قرار دادن کمپوست ها درون سالن پرورش به مدت 10 الی 30 روز طول ‏میکشد تا دوره رشد رویشی قارچ طی گردد و علت اختلاف زیاد زمانی جهت سفید شدن مربوط به شرایط محیطی سالن ‏‏÷رورش و کیفیت اسپان و نوع بستر کشتی است که استفاده میشود ، چنانچه کاه و کلش برنج استفاده گردد زمان سفید ‏شدن کمتر می باشد و اگر از براده چوب استفاده گردد این زمان خیلی طول خواهد کشید . اگر محیط پرورش سردتر از ‏دمای ایده آل قارچ باشد رشد آن کند خواهد شد و این زمان افزایش خواهد یافت . ‏
چنانچه اسپان مورد استفاده از نسل ‏‎ F1‎‏ باشد و میسیلیوم پرورشی درون آزمایشگاه بر روی محیط غذای کاملی رشد ‏داده شده باشد قدرت رویش بالایی خواهد داشت و سریع کمپوست را سفید خواهد کرد چنانچه ملاحظه میگردد عوامل ‏متعددی در رشد قارچ تاثیر گذار میباشند و جهت تولید و برداشت اقتصادی و در زمان مناسب شناخت تک تک این ‏عوامل لازم میباشد . ‏
پس از سفید شدن کامل و یکنواخت کمپوست ، پلاستیک را جدا میکنیم یا تعداد 50 الی 60 سوراخ بر روی ان ایجاد ‏کرده ایم که پین ها درم کل این سوراخ تشکیل میشوند و با رشد تدریجی قارچ از سوراخها بیرون می آید .‏
‏ لازم است پس از برداشتن پلاستیک رطوبت 80 تا 90 % محیط تامین شود و همچنین تهویه مناسب انجام گیرد ، چون ‏در مرحله زایشی قارچ به اکسیژن فراوان نیازمند میباشد . در صورتی که پلاستیک را از کمپوست جدا گردد به علت ‏رشد میسیلیوم در بین کاه و کلش باعث به هم چسبیدن آنها به یکدیگر میگردد و از پاشیدگی و جدا شدنشان جلوگیری به ‏عمل می آید . ‏
پس از سفید شدن کمپوست مدت 4 تا 7 روز طول میکشد تا پینها ظاهر شوند و 3 تا 5 روز نیز طول میکشد تا کاملا ‏بزرگ و قابل برداشت شوند تعداد 5 تا 7 فلاش قابل برداشت خواهد بود که فاصله هر فلاش با قسمت هفتم
‏ ‏
شرایط مرحله داشت قارچ صدفی
بعد از کشت توسط هر یک از مراحل شرایط ایده آل محیط رشد و پرورش قارچ بر بازدهی و کیفیت محصول تاثیرگذار ‏خواهد بود . قارچ دو مرحله رشد را طی میکند که عبارتند از : ‏
‏1 – رشد رویشی‏
‏2 – رشد زایشی ‏
در رشد رویشی میسیلیومهای قارچ درون بستر کشت اشاعه پیدا میکنند و تمام آن را میپوشانند که به آن اصطلاحاً سفید ‏شدن کمپوست میگویند و تا زمانی که تمام بستر توسط قارچ پوشیده نگردد مرحله رشد زایشی آن شروع نمیشود ، در ‏واقع قارچ با تمام شدن دوره رشد رویشی و پوشاندن کل بستر احساس خطر انقراض میکند و شروع به تولید اندام ‏زایشی مینماید که همان میوه قارچ میباشد . که درون همان کلاهکهای قارچ هاگ یا همان اندام زایشی تولید میگردد . ‏این هاگها در اصطلاح علمی به بازیدیوسپور معروف میباشد و چنانچه این هاگها در محیط غذایی مناسب قرار گیرند ‏توانایی ایجاد هیف و نهایتاً میسیلیوم جدید را دارا میباشد که باعث تکرار سیکل زندگی قارچ میگردد . در زمان رشد ‏رویشی قارچ به اکسیژن کمی نیاز دارد و چنانچه در این مرحله تهویه کم درون سالن انتظار برقرار باشد اشکال بوجود ‏نمی آید . دمای ایده ال رشد 25 درجه سانتیگراد میشاد و نور جهت این مرحله نیاز نمیباشد . ‏
اگر رطوبت نسبی محیط کاهش یابد چون بسترها معمولاً توسط پلاستیک پوشیده شده اند تاثیر کمی بر روی آنها خواهد ‏گذاشت ولی جهت عدم نیاز به آبیاری سطوح کمپوست در اثر کم شدن رطوبت سالن و متعاقباً بستر کشت بهتر است ‏رطوبت محیط بین 80 – 70 نگهداری گردد . چنانچه شرایط محیطی ایده ال را در این مرحله ایجاد نماییم بین 10 تا ‏‏20 روز تمام بستر توسط میسیلیوم قارچ پوشیده خواهد شد و بعد از آن قارچ وارد فاز زایشی خواهد گردید . ‏
قارچ در فاز زایشی به اکسیژن زیادی جهت رشد و نمو نیاز خواهد داشت لذا ایجاد یک تهوهی مناسب کاملاً ضروری ‏میباشد . ولی سعی شود تهویه به صورتی باشد که کوران هوا درون سالن ایجاد نگردد یک جریان ملایم و مدام هوا ‏جهت این کار مناسب میبشاد جهت تحریک میسیلیومهای قارچ به تشکیل گره ها و پین دهی مقداری نور نیاز میباشد در ‏اصطلاح علمی نور مورد نیاز 2000 لوکس عنوان میگردد که نور طبیعی سالن در روز به نحوی که اشیاء به وضوح ‏دیده شوند کافی میبشاد و تاریکی مطلق در تمام مراحل رشد قارچ باعث عدم تشکیل گره های قارچ و پین دهی خواهد ‏شد و نور زیاد و بیش از حد نیز مورفولوژی قارچ و رنگ انها را دچار تغییر خواهد کرد این تغییرات به صورت دراز ‏شدن پایه ها یا کدر و مات شدن رنگ کلاهکها خواهد بود . رطوبت نسبی هوا در این فاز بین 90 – 80 % میباشد . ‏چنانچه رطوبت سالن کم شد و سطح بسترها خشک گردید میتوان به طور ملایم به آبیاری سطح بستر اقدام نمود . ‏
چنانچه آبیاری سطح بستر انجام گردد ، رنگ سفید سطح بستر از بین خواهد رفت که اشکال چندانی در تولید ایجاد ‏نخواهد نمود . ‏
جهت تحریک قارچ از فاز رویشی به زایشی یک شوک به کار سرعت خواهد بخشید در طبیعت این شوک به صورت ‏صداهای شدید و ناگهانی رعد و برق اتفاق می افتد . مشاهده میشود که پس از یک رعد و برق ناگهانی و به دنبال آن ‏یک باران در بهار یا اواخر زمستان در طبیعت به طور ناگهانی و به دنبال آن یک باران در بهار یات اواخر زمستان در ‏طبیعت به طور ناگهانی قارچها ظاهر میگردند در حقیقت وارد شدن یک شوک صوتی و تامین رطوبت مورد نیاز توسط ‏باران به طور طبیعی این کار را در طبیعت انجام میدهد و قارچهایی که دوره رشد رویشی خود را گذرانده بوده اند و ‏منتظر یک فرصت محیطی مناسب بوده اند با فراهم شدن شرایط سر از خاک بیرون می آورند و این دلیل دیدن انبوهی ‏از قارچها در یک صبح بهاری پس از بارش باران ملایم شب قبل میباشد . لذا در سالن پرورش میتوانیم این شرایط را ‏به طور مصنوعی ایجاد نماییم و با ایجاد صدای ناگهانی و مصنوعی توسط ترقه یا صدای رادیو ضبط و تامین رطوبت ‏مناسب از طبیعت تقلید نماییم . ‏
پس از تشکیل پینها مشاهده میگردد که تعدادی از آنها پژمرده میشوند و از بین میروند که این مسئله در فلاشهای پایانی ‏شدت بیشتری میگیرد . که این امر مربوط به ضعیف بدون بستر کشت از نظر غذایی و همچنین ضعیف بودن اسپان ‏مصرفی میباشد . به هر حال چنانچه تعدادی پین زیادی از تمام سطوح بستر خارج گردد بدیهی است غذای لازم جهت ‏تمام آنها تامین نگردد و تعدادی از آنها پژمرده و از بین بروند . جهت کم کردن این پین مردگیها دو را وجود دارد . ‏استفاده از اسپان قوی و نسل ‏‎ F1‎‏ و غنی نمودن کمپوست که درمورد غنی نمودن کمپوست در بخشهای بعدی توضیح ‏داده خواهد شد . ‏
‏5 تا 7 روز پس از سفید شدن کمپوست ها اولین پینها ظاهر میشوند که ظرف 3 الی 4 روز بزرگ میشوند و قابل ‏برداشت میباشند و یک هفته پس از فلاش اول ، فلاش دوم ظاهر خواهد گردید و هر هفته یک فلاش خواهیم داشت . ‏
معمولا پس از 4 تا 5 فلاش کمپوست را از سالن خارج میکنند و کمپوست جدید جایگزین آن مینمایند . چنانچه کمپوست ‏در سالن باقی بماند فلاشهای بعدی نیز خواهد داشت ولی قارچ تولید شده خیلی کم خواهد بود . از هر کمپوست یک یا دو ‏قارچ بوجود خواهد آمد . علاوه بر آن کیفیت مطلوبی نخواهد داشت و قارچهای کوچک پژمرده و رنگ پریده ای تولید ‏خواهد شد و از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نخواهد بود که در سالن باقی بماند و بهتر است به جای آن یک کمپوست ‏جدید قرار گیرد . ‏
‏ ‏
البته فلاشهای آخر محصول کمتر و با کیفیت پایینتری تولید خواهند نمود . ‏